Ekspres homiletyczny

Izajasz zapowiada pokój

W okresie Adwentu przemawia do nas w liturgii przede wszystkim prorok Izajasz, bowiem fragmenty księgi występującej w Starym Testamencie pod jego imieniem prawie codziennie czytamy jako pierwsze czytanie liturgiczne.

Izajasz, którego imię oznacza Jahwe jest zbawieniem lub Jahwe zbaw, był synem pewnego Amosa, którego nie należy utożsamiać z prorokiem działającym w Izraelu. Z Księgi można wnioskować, że pochodził ze znakomitej jerozolimskiej rodziny, ale twierdzenie Talmudu o pokrewieństwie (braterstwie) z królem Amazjaszem nie wydaje się prawdziwe. Miał natomiast Izajasz dostęp do sfer dworskich i kapłańskich, posiadał wykształcenie typu mądrościowego, wysoką kulturę i wytworny język, który uważa się za szczytowe osiągnięcie w rozwoju języka hebrajskiego.

O dacie urodzin proroka nie wiemy nic dokładnego, ale musiało to nastąpić między rokiem 770 a 760, działalność prorocką wypełniał około czterdziestu lat od powołania, opisanego w szóstym rozdziale Księgi, mającego miejsce około roku 738, do końca ósmego wieku. Działał za panowania królów judzkich: Ozjasza, Jotama, Achaza i Ezechiasza.

Izajasz był żonaty, a jego żona została nazwana prorokinią (8, 3), dwaj natomiast synowie Izajasza otrzymali symboliczne imiona: Reszta się nawróci i Szybki łup – prędki rabunek.

W swej działalności prorok przejawiał inteligencję, silną wolę, odwagę i stanowczość. Działalność ta miała charakter religijny, etyczny i polityczny. Izajasz walczył o dobre obyczaje w życiu publicznym i prywatnym oraz piętnował wady: pychę, zbytek, zepsucie moralne, wyzysk społeczny, niesprawiedliwość wyroków sądowych, praktyki wróżbiarskie i formalizm religijny. Wobec braku poprawy zapowiadał klęskę. Największy wpływ wywierał na pobożnego króla Ezechiasza.

Prawdopodobnie Izajasz posiadał grono uczniów lub zwolenników. Oni mogli spisywać mowy proroka i dodawali do nich fragmenty biograficzne. Ostatnie mowy pochodzą z roku 701, a o dalszych losach proroka brak nam informacji. Tradycja rabinistyczna podaje legendę o męczeńskiej śmierci Izajasza, który miał być przecięty drewnianą piłą za panowania bezbożnego króla Manassesa. Legendę tę podaje apokryficzne pismo Męczeństwo Izajasza, nawiązuje do niej List do Hebrajczyków, gdy mówi, że proroków przerzynano piłą (11, 37), a także Martyrologium Romanum pod datą 6 lipca.

W odczytanym dziś odcinku Księgi Izajasza spotykamy się z zapowiedzią pokoju, jaki będzie udziałem ludu w czasach ostatecznych. Pokój jest jednym z najważniejszych dóbr eschatologicznych. Bóg będzie rozjemcą pomiędzy narodami i wyda liczne wyroki. Dzięki nim ludzie będą mogli przekuć swoje miecze na lemiesze i włócznie na sierpy. Narzędzia wojny zostaną zamienione na narzędzia rolnicze, służące nie zabijaniu, ale pomnażaniu dóbr potrzebnych do życia.

W sposób duchowy zapowiedź ta została zrealizowana poprzez dzieło Chrystusa. Wysoko oceniając wiarę setnika, zapewnia On, że do Izraela, który miał obietnice wejścia do Królestwa Bożego, dołączą narody ze Wschodu i Zachodu. Powszechne królestwo będzie królestwem pokoju i jedności.

Jeżeli jeszcze daleko na świecie do zapanowania Bożego pokoju, potrzeba, abyśmy w tym okresie Adwentu wprowadzali pokój do naszych serc i w tych wszystkich społecznościach, do których należymy. Pokój wymaga naszego wysiłku.